قتل‌های زنجیره‌ای یک رئیس‌جمهور: جان اف کندی؛ قهرمان فراموش‌شده یا عروسک خیمه‌شب‌بازی والت دیزنی سیاستمداران؟

کمیسیون وارن: جلد سفید یک دروغ

گزارش کمیسیون وارن—۲۶ جلد سند—را “انجیل” پرونده می‌خوانند. اما این انجیل توسط ۷ مرد سیاستمدار نوشته شد که رئیس‌شان (ارل وارن) به آنها گفته بود: “باید به ملت اطمینان دهیم که اسوالد تک‌تیرانداز بوده است وگرنه جنگ جهانی سوم شروع می‌شود.” این یک تحقیق نبود، یک پانسمان سیاسی بود.

نظریه گلوله جادویی (Single Bullet Theory) ستون فقرات این گزارش است: یک گلوله باید هفت زخم در کندی و جان کانلی (فرماندار تگزاس) ایجاد می‌کرد، از ۱۵ لایه پارچه، پوست و استخوان عبور می‌کرد و بعد روی برانکارد بیمارستان—عاری از هرگونه خط و خش جدی!—می‌افتاد. برای اثبات این تئوری، شما باید قوانین فیزیک نیوتن را به حالت تعلیق درآورید. اگر اسوالد تنها نبود، توطئه‌ای در کار است. و اگر توطئه‌ای در کار باشد، سازمان‌های امنیتی یا در آن دست داشتند یا به طرز فاجعه‌باری بی‌کفایت بودند—و هر دو گزینه برای واشنگتن کشنده بود.

غرایز مرگبار: فلسفه جیغی که خاموش شد

کندی ذاتاً یک سیاستمدار بی‌روح نبود. او یک روشنفکر اگزیستانسیالیست بود که مرگ را به موازات زندگی می‌دید. کتاب‌هایی مثل «اسلحه‌های آگوست» (درباره حماقت رهبران در شروع جنگ جهانی اول) تأثیر عمیقی بر او داشت. او عاشق شعر و نقل‌قول از شاعران بود. جمله معروف “صلحی که در آن انسان‌ها رشد کنند” از او، یک شعار توخالی نبود، وصیت‌نامه یک پادشاه محکوم به فنا بود.

در سخنرانی دانشگاه امریکن، او از صلحی حرف زد که دشمنانش را به وحشت انداخت، زیرا در اوج جنگ سرد، او شوروی را “انسان” خواند، نه جانور. گفت:

نقل قول کندی: “و اگر نتوانیم به اختلافاتمان پایان دهیم، لااقل بیاییم جهان را برای این اختلافات امن نگه داریم.”

این حرف یک بدعت در مذهب ضدکمونیسم بود. ژنرال‌های پنتاگون باور داشتند کندی دارد کشور را اختگی می‌کند.

کامبک تاریک: تئوری توطئه‌ای که توطئه نیست

چه کسی کندی را کشت؟ مافیا؟ سیا؟ ضداطلاعات کوبا؟ یا لیندون جانسون زیردست تشنه قدرتش؟ واقعیت این است که کندی دشمنان زیادی داشت و به طرز عجیبی، همه آنها در دالاس منافع مشترک پیدا کردند. این یک “قتل در قطار سریع‌السیر شرق” نبود؛ یک ضرب‌الاجل اداری بود. کندی با سیا بر سر خلیج خوک‌ها جنگیده بود و گفته بود می‌خواهد سیا را “هزار تکه کند و به باد دهد.” او با فدرال رزرو بر سر چاپ پول بدون پشتوانه طلا (فرمان اجرایی ۱۱۱۱۰) درگیر شده بود. او با هوور و پنتاگون و میلیاردرهای نفتی تگزاس دشمنی داشت.

او می‌خواست ساختار قدرت را تغییر دهد. و ساختار قدرت، تغییر را نمی‌پذیرد؛ فقط رئیس‌جمهورها را حذف می‌کند. کندی آخرین رئیس‌جمهوری بود که فکر می‌کرد رئیس‌جمهور است و نه یک کارمند اجاره‌ای.

تصویر آینده در هوای رقیق

اگر کندی زنده می‌ماند، چه می‌شد؟ احتمالاً آرمان‌شهر نبود. شاید جنگ ویتنام در ۱۹۶۵ تمام می‌شد و از مرگ ۵۸,۰۰۰ آمریکایی و میلیون‌ها ویتنامی جلوگیری می‌شد. شاید جنبش حقوق مدنی بدون حمایت بابی و جانسون هرگز به آن قانون تاریخی ۱۹۶۴ نمی‌رسید. شاید مارتین لوتر کینگ در ممفیس ترور نمی‌شد، چون دولتی متفاوت سر کار بود. شاید جنگ سرد بدون مسابقه تسلیحاتی دیوانه‌واری که نیکسون و ریگان ادامه دادند، در همان دهه شصت تمام می‌شد.

اما تاریخ، علمِ “شایدها” نیست. تاریخ را برندگان می‌نویسند و برنده آن جمعه خونین در دالاس، اسلحه بود، نه قانون. جمجمه‌ای که منفجر شد، نه فقط یک انسان، بلکه یک نقطه عطف را از بشر گرفت. ما وارث جهانی هستیم که در آن، رویا با گلوله سانسور شد.

شعله ابدی: فراتر از مرمر

امروز، نام کندی را روی باند فرودگاه‌ها و خیابان‌ها می‌گذارند. اما او را به یک لوگوی تبلیغاتی تبدیل کرده‌اند که معنایش تهی شده است. حزب دموکرات او را به عنوان یک نماد توسعه‌گرا مصادره کرده، در حالی که او امروز در حزب خودش به دلیل مالیات‌های پایین و ضدکمونیسم تهاجمی‌اش راست‌گرا محسوب می‌شد. جمهوری‌خواهان از سخنرانی‌های او برای کاهش مالیات نقل‌قول می‌کنند.

حقیقت جان اف کندی در این برچسب‌های چپ و راست نمی‌گنجد. حقیقت در همان شعله جاودانی است که در گورستان آرلینگتون می‌سوزد. شعله‌ای که نه فقط یادبود یک مرد، که فریاد یک سوال بی‌پاسخ است: “چه کسی واقعاً بر آمریکا حکومت می‌کند؟” تا وقتی این سوال بی‌پاسخ بماند، تا وقتی اسناد کامل و دست‌نخورده ترور از طبقه‌بندی خارج نشوند، شبح JFK در راهروهای کاخ سفید پرسه خواهد زد و منتظر روزی خواهد بود که یک رئیس‌جمهور دیگر جرات کند “نه” بگوید. نه به جنگ، نه به سازمان‌های امنیتی سرکش، و نه به بردگی مدرن. اما آیا چنین مردی دوباره زاده خواهد شد یا قبل از رسیدن به کاخ سفید، در کوچه‌های تاریخ گم می‌شود؟ پاسخ این سوال در مغز گمشده او در گاوصندوقی قرار دارد که شاید هرگز باز نشود.